Karta kierowcy wygląda jak plastikowa karta płatnicza. Ma zdjęcie kierowcy, dane osobowe, numer prawa jazdy oraz mikroczip, który współpracuje z tachografem cyfrowym. Jest dokumentem imiennym i niepodzielnym, dlatego może używać jej wyłącznie osoba wskazana na karcie.
Jak wygląda karta kierowcy i do czego służy?
Na pierwszy rzut oka karta kierowcy przypomina kartę bankomatową albo prawo jazdy. Na jej powierzchni umieszczono fotografię, dane identyfikacyjne właściciela, numer dokumentu oraz informacje dotyczące prawa jazdy. Charakterystycznym elementem jest mikroczip, który pozwala zapisywać i odczytywać dane związane z pracą kierowcy.
Karta służy do identyfikacji kierowcy w tachografie cyfrowym. Urządzenie rejestruje między innymi czas jazdy, inne czynności, przerwy i odpoczynki, a karta przypisuje te informacje do konkretnej osoby. Dotyczy to kierowców korzystających z pojazdów objętych obowiązkiem stosowania tachografu, między innymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony oraz przeznaczonych do przewozu więcej niż dziewięciu osób razem z kierowcą.
Karta jest indywidualna – kierowca nie może przekazać jej innej osobie, używać cudzej karty ani posiadać kilku ważnych kart jednocześnie. W Polsce dokument wydaje Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych (PWPW).
Jakie dane znajdują się na karcie kierowcy?
Informacje na karcie można podzielić na dane widoczne bezpośrednio na jej powierzchni oraz dane zapisane elektronicznie w mikroczipie. Najważniejsze elementy przedstawia poniższe zestawienie:
| Rodzaj danych | Miejsce zapisu | Przykłady |
|---|---|---|
| Dane identyfikacyjne | Powierzchnia karty | Imię, nazwisko, zdjęcie, data urodzenia |
| Dane dotyczące uprawnień | Powierzchnia karty | Numer prawa jazdy, numer karty, data wydania i ważności |
| Dane o aktywności | Mikroczip | Czas jazdy, pracy, przerw i odpoczynków |
| Dane operacyjne | Mikroczip | Informacje o pojeździe, usterkach, przerwach w zasilaniu oraz kraju rozpoczęcia i zakończenia pracy |
Na karcie może znaleźć się także podpis kierowcy oraz oznaczenie państwa, które ją wydało. Mikroczip nie przechowuje wyłącznie prostego potwierdzenia tożsamości. Zapisuje dane przekazywane przez tachograf, dlatego karta jest ważnym elementem ewidencji czasu pracy i kontroli przestrzegania przepisów.
W praktyce kierowca powinien chronić kartę przed zabrudzeniem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najważniejsze zasady związane z jej posiadaniem to:
- Korzystanie wyłącznie z własnej karty – dokument jest przypisany do jednej osoby.
- Przechowywanie karty w bezpiecznym miejscu, gdy nie znajduje się w tachografie.
- Niewkładanie do urządzenia karty uszkodzonej lub nieważnej.
- Regularne pobieranie danych z karty, co najmniej raz na 28 dni.
Jak prawidłowo włożyć kartę do tachografu?
Przed rozpoczęciem jazdy kartę należy sprawdzić i umieścić w tachografie zgodnie z oznaczeniem na urządzeniu. Kierowca prowadzący pojazd korzysta ze slotu numer 1. Prawidłowa procedura wygląda następująco:
- Sprawdź, czy karta jest czysta i nie ma pęknięć ani innych uszkodzeń.
- Włącz tachograf, zwykle przez ustawienie kluczyka w pozycji zapłonu.
- Wybierz slot numer 1 przeznaczony dla kierowcy.
- Wsuń kartę chipem do góry i strzałką skierowaną do przodu.
- Poczekaj, aż tachograf odczyta dokument i poprosi o wymagane wpisy.
Kartę należy wsunąć spokojnie, bez używania siły. Odwrotne ułożenie może spowodować błąd odczytu, a w skrajnych przypadkach uszkodzić kartę lub mechanizm czytnika.
Po zakończeniu pracy kierowca powinien wybrać funkcję wysuwania karty, przełączyć urządzenie w tryb spoczynku i wskazać kraj zakończenia pracy, jeśli tachograf o to poprosi. Dokument można wyjąć dopiero po całkowitym wysunięciu go przez urządzenie. Nie należy wyciągać karty ręcznie podczas zapisu danych.
Jak długo karta jest ważna i ile kosztuje?
Karta kierowcy jest wydawana na 5 lat, ale jej termin ważności nie może wykraczać poza termin ważności prawa jazdy. Za wydanie dokumentu odpowiada PWPW. W przekazanych informacjach koszt wydania karty wynosi 172,20 zł brutto. Opłata może ulec zmianie, dlatego przed złożeniem wniosku należy sprawdzić aktualną stawkę w systemie PWPW.
Wniosek o kolejną kartę składa się przed upływem ważności obecnego dokumentu. Zgodnie z podanymi zasadami można zrobić to nie wcześniej niż 60 dni i nie później niż 15 dni roboczych przed wygaśnięciem karty. Spóźnienie może przerwać możliwość legalnego wykonywania przewozu z użyciem tachografu.
W przypadku zgubienia, kradzieży albo uszkodzenia karty trzeba niezwłocznie zgłosić zdarzenie i wystąpić o duplikat. Do czasu uzyskania nowego dokumentu obowiązują szczególne zasady dokumentowania aktywności, w tym wykonywanie wydruków z tachografu. Szczegóły zależą od przyczyny braku karty i aktualnych przepisów.
Szybka referencja
- Wydawca – Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych.
- Okres ważności – 5 lat, nie dłużej niż prawo jazdy.
- Opłata wskazana w materiałach – 172,20 zł brutto.
- Standardowy termin pobierania danych – co najmniej raz na 28 dni.
Czym różnią się karty G2V1 i G2V2?
Karty G2V2 są nowszą wersją kart drugiej generacji. Wizualnie przypominają wcześniejsze karty G2V1, dlatego samego standardu zwykle nie da się rozpoznać wyłącznie po wyglądzie. Różnice dotyczą przede wszystkim pamięci i współpracy z inteligentnym tachografem drugiej generacji.
Karta G2V2 ma większą pojemność pamięci, dzięki czemu może przechowywać więcej danych o aktywności kierowcy. W połączeniu z kompatybilnym tachografem pozwala także na automatyczne zapisywanie informacji o przekroczeniu granicy. Przy użyciu karty G2V1 w tachografie G2V2 część danych może zostać zapisana tylko w pamięci urządzenia, a kierowca nadal musi wykonać wymagane wpisy ręcznie.
Ważna karta G2V1 nie musi być automatycznie wymieniana na G2V2. Starszy dokument nadal może działać z nowymi tachografami, ale nie zapewnia pełnego wykorzystania ich funkcji. Karta G2V2 jest wydawana przy wyrabianiu nowego dokumentu, między innymi po upływie ważności poprzedniej karty, jej utracie albo uszkodzeniu.
Najważniejsze jest nie to, jak wygląda oznaczenie generacji na karcie, lecz czy dokument jest ważny, należy do kierowcy i został prawidłowo użyty w tachografie. Jazda bez ważnej karty albo posługiwanie się cudzym dokumentem może skutkować konsekwencjami podczas kontroli ITD.
Karta kierowcy łączy funkcję dokumentu identyfikacyjnego z elektronicznym zapisem aktywności. Jej wygląd jest prosty, ale mikroczip przechowuje dane potrzebne do rozliczania czasu pracy i kontroli drogowej. Dlatego trzeba pilnować terminu ważności, używać własnej karty i wkładać ją do tachografu zgodnie z oznaczeniem.


