Jak założyć firmę transportową krok po kroku?

Ciężarówka firmy transportowej

Założenie firmy transportowej wymaga czegoś więcej niż rejestracji działalności i zakupu samochodu. To działalność regulowana, dlatego przed rozpoczęciem przewozów trzeba ustalić tonaż pojazdów, zakres terytorialny usług, uzyskać wymagane uprawnienia oraz wykazać dobrą reputację i zdolność finansową.

Transport do 3,5 t a cięższe pojazdy – jakie są różnice?

Podstawowe znaczenie ma dopuszczalna masa całkowita pojazdu lub zespołu pojazdów. Inne wymogi dotyczą krajowego przewozu busem, a inne transportu międzynarodowego pojazdem o DMC od 2,5 do 3,5 t. Jeszcze szerszy zakres obowiązków dotyczy pojazdów powyżej 3,5 t.

Trzeba też rozróżnić zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego od licencji. Zezwolenie potwierdza spełnienie warunków organizacyjnych i formalnych przewoźnika. Licencja określa natomiast zakres przewozów, które firma może wykonywać, na przykład krajowych albo międzynarodowych.

Tonaż (DMC) Rodzaj transportu Wymagana licencja Wymagany CKZ Zdolność finansowa
Do 2,5 t Krajowy lub międzynarodowy przewóz rzeczy Zasadniczo brak licencji transportowej, z zastrzeżeniem szczególnych rodzajów przewozów Zasadniczo nie Zasadniczo nie na podstawie przepisów dotyczących dostępu do zawodu przewoźnika
Od 2,5 do 3,5 t Krajowy przewóz rzeczy Zasadniczo brak licencji wspólnotowej Zasadniczo nie Nie dotyczy, jeśli przewozy nie podlegają obowiązkowi licencyjnemu
Od 2,5 do 3,5 t Międzynarodowy przewóz rzeczy Licencja wspólnotowa Tak, wraz z pozostałymi warunkami dostępu do zawodu 1 800 EUR na pierwszy pojazd i 900 EUR na każdy kolejny
Powyżej 3,5 t Krajowy przewóz rzeczy Zezwolenie na wykonywanie zawodu oraz właściwa licencja krajowa Tak 9 000 EUR na pierwszy pojazd i 5 000 EUR na każdy kolejny
Powyżej 3,5 t Międzynarodowy przewóz rzeczy Zezwolenie na wykonywanie zawodu oraz licencja wspólnotowa Tak 9 000 EUR na pierwszy pojazd i 5 000 EUR na każdy kolejny

Od 22 maja 2022 roku, w związku z Pakietem Mobilności, międzynarodowy przewóz rzeczy pojazdami o DMC od 2,5 do 3,5 t został objęty dodatkowymi wymogami. Firma potrzebuje między innymi licencji wspólnotowej, osoby z CKZ, rzeczywistej siedziby, dobrej reputacji oraz zdolności finansowej.

Jak założyć firmę transportową krok po kroku?

  1. Określ zakres działalności i przygotuj biznesplan – zdecyduj, czy firma będzie obsługiwać przewozy krajowe, międzynarodowe, konkretne typy ładunków czy stałych zleceniodawców. Policz koszty paliwa, leasingu, wynagrodzeń, ubezpieczeń, serwisu, księgowości i opłat drogowych.
  2. Uzyskaj Certyfikat Kompetencji Zawodowych – przedsiębiorca albo wyznaczony zarządzający transportem musi potwierdzić kwalifikacje wymagane przy działalności objętej przepisami o dostępie do zawodu przewoźnika.
  3. Wybierz formę prawną i zarejestruj firmę – jednoosobową działalność gospodarczą rejestruje się w CEIDG, a spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w KRS.
  4. Dobierz kody PKD i ustal rozliczenia – dla przewozu towarów podstawowym kodem jest zwykle PKD 49.41.Z. Na tym etapie wybierz też formę opodatkowania, księgowość i status podatnika VAT.
  5. Złóż wniosek o zezwolenie i licencję – zakres dokumentów zależy od DMC pojazdów oraz tego, czy przewozy będą krajowe, czy międzynarodowe.
  6. Zabezpiecz pojazdy i ubezpieczenia – kup, wynajmij albo sfinansuj pojazdy, wykup obowiązkowe OC oraz rozważ OCP, AC, NNW i assistance.

Certyfikat Kompetencji Zawodowych

Certyfikat Kompetencji Zawodowych potwierdza wiedzę niezbędną do organizowania transportu drogowego. Egzamin przeprowadza komisja działająca przy Instytucie Transportu Samochodowego. Certyfikat nie musi zawsze należeć do właściciela firmy. Można wyznaczyć osobę zarządzającą transportem, która spełnia wymagania i faktycznie wykonuje powierzone jej zadania.

Najbezpieczniej uzyskać CKZ przed poniesieniem stałych kosztów działalności. Sam certyfikat nie zastępuje licencji, ale jest jednym z warunków uzyskania uprawnień przewoźnika w przypadkach objętych tym obowiązkiem.

Rejestracja działalności i kody PKD

Przy rejestracji podajesz dane firmy, adres, formę opodatkowania oraz przedmiot działalności. Kod PKD 49.41.Z – Transport drogowy towarów będzie właściwy dla typowego przewozu rzeczy. W zależności od modelu biznesowego można dodać także kody dotyczące wspomagania transportu lądowego lub pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Po rozpoczęciu działalności trzeba dopełnić formalności podatkowych i ubezpieczeniowych. Właściciel JDG zgłasza się do ZUS, zwykle na formularzu ZUS ZUA albo ZUS ZZA, w terminie wynikającym z przepisów. Przy przewozach międzynarodowych może być potrzebny numer VAT-UE.

Zezwolenie a licencja transportowa

W przypadku przewozów wymagających dostępu do zawodu przewoźnika przedsiębiorca składa wniosek o zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Właściwy organ zależy od rodzaju sprawy i siedziby przedsiębiorcy. Przy transporcie międzynarodowym licencję wspólnotową wydaje Główny Inspektorat Transportu Drogowego.

Licencja wspólnotowa uprawnia do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego. Każdy pojazd wykorzystywany w takim transporcie powinien zostać zgłoszony do licencji i mieć odpowiedni wypis.

Do wniosku mogą być potrzebne następujące dokumenty:

  • Certyfikat Kompetencji Zawodowych przedsiębiorcy albo zarządzającego transportem
  • Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające dobrą reputację
  • Dokumenty potwierdzające rzeczywistą siedzibę i bazę eksploatacyjną
  • Dokumenty potwierdzające zdolność finansową
  • Wykaz pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów
  • Dowód wniesienia wymaganej opłaty

Jakie wymogi trzeba spełnić, aby utrzymać uprawnienia?

Dobra reputacja

Dobra reputacja oznacza brak okoliczności, które podważają wiarygodność przedsiębiorcy lub osoby zarządzającej transportem. Organ może badać między innymi prawomocne skazania za określone przestępstwa, poważne naruszenia przepisów transportowych i decyzje skutkujące zakazem wykonywania działalności.

Przygotowanie zaświadczenia o niekaralności nie wyczerpuje całej oceny. Liczy się także przestrzeganie obowiązków dotyczących czasu pracy kierowców, bezpieczeństwa przewozu, dokumentacji i stanu technicznego pojazdów.

Zdolność finansowa i baza eksploatacyjna

Zdolność finansową trzeba wykazać nie tylko przy składaniu wniosku, ale również w okresie prowadzenia działalności. Może to nastąpić na podstawie sprawozdania finansowego, gwarancji bankowej albo odpowiedniego ubezpieczenia, jeśli dokument spełnia wymagania organu.

Dla pojazdów powyżej 3,5 t przyjmuje się 9 000 EUR na pierwszy pojazd i 5 000 EUR na każdy kolejny. Dla przewozów wykonywanych wyłącznie pojazdami od 2,5 do 3,5 t wymagane jest 1 800 EUR na pierwszy pojazd i 900 EUR na każdy następny. Gdy pojazdy od 2,5 do 3,5 t są dodatkowymi pojazdami we flocie obejmującej także cięższe pojazdy, stosuje się odrębny sposób wyliczenia.

Firma powinna mieć rzeczywistą siedzibę oraz bazę eksploatacyjną. Baza musi umożliwiać organizację postoju, obsługi lub utrzymania pojazdów w zakresie wymaganym dla danego modelu działalności.

JDG czy spółka z o.o. w transporcie?

Forma prawna wpływa na odpowiedzialność za zobowiązania, księgowość, koszty obsługi i sposób podejmowania decyzji. Nie ma rozwiązania korzystnego w każdym przypadku. Mała firma z jednym pojazdem może potrzebować prostoty JDG, natomiast większa flota i udział wspólników przemawiają czasem za spółką.

Cecha JDG Spółka z o.o.
Rejestracja CEIDG, zwykle prostsza i bez opłaty rejestracyjnej KRS, umowa spółki i większa liczba formalności
Kapitał na start Brak kapitału zakładowego Minimalny kapitał zakładowy wynosi 5 000 zł
Odpowiedzialność Przedsiębiorca co do zasady odpowiada całym majątkiem Za zobowiązania odpowiada przede wszystkim spółka swoim majątkiem, z wyjątkami wynikającymi z prawa
Księgowość W wielu przypadkach możliwa jest uproszczona księgowość Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdań
Obsługa księgowa Zwykle tańsza i prostsza Zwykle droższa ze względu na obowiązki spółki

Wybór podatku zależy od poziomu kosztów, dochodu, planowanych inwestycji i sytuacji właściciela. Przy dużych wydatkach na paliwo, leasing i serwis znaczenie ma możliwość rozliczania kosztów. Dostępne warianty to zasady ogólne, podatek liniowy oraz ryczałt, o ile działalność spełnia warunki jego stosowania.

W transporcie często rozważa się status czynnego podatnika VAT, ponieważ kontrahentami są zwykle inne firmy, a wydatki na paliwo, części i pojazdy mogą mieć istotny wpływ na rozliczenia. Konkretne rozwiązanie powinien dobrać księgowy na podstawie planowanych przychodów i kosztów, a nie samej stawki podatku.

Na co uważać przy rozpoczęciu przewozów?

Nie rozpoczynaj realizacji zleceń przed uzyskaniem dokumentów wymaganych dla danego tonażu i kierunku przewozu. Brak licencji, niewłaściwy wypis dla pojazdu albo nieaktualne dane przedsiębiorcy mogą prowadzić do kontroli i sankcji.

Pakiet Mobilności rozszerzył obowiązki firm wykonujących międzynarodowy transport pojazdami od 2,5 do 3,5 t. Trzeba sprawdzić między innymi licencję wspólnotową, organizację transportu, dokumentację i wymogi dotyczące kierowców.

W transporcie cięższym szczególnej kontroli wymagają tachografy, karty kierowców, terminy pobierania danych oraz zapisy czasu pracy. Nieaktualny lub niewłaściwie skonfigurowany tachograf może oznaczać sankcje dla przedsiębiorcy i kierowcy. Przed startem sprawdź również wymagania dotyczące tachografów inteligentnych drugiej generacji, które są wdrażane etapami zgodnie z przepisami unijnymi.

Czy jesteś gotowy do startu?

Przed przyjęciem pierwszego zlecenia sprawdź, czy masz:

  • Certyfikat Kompetencji Zawodowych albo umowę z właściwym zarządzającym transportem
  • Zarejestrowaną firmę i właściwe kody PKD
  • Zezwolenie na wykonywanie zawodu oraz licencję wymaganą dla danego przewozu
  • Potwierdzoną zdolność finansową i przygotowaną bazę eksploatacyjną
  • Ubezpieczenie OC pojazdów oraz polisę OCP dopasowaną do ładunków
  • Sprawne pojazdy, dokumentację i system kontroli terminów

Jeżeli dopiero planujesz działalność, zacznij od policzenia kosztów dla konkretnej liczby pojazdów i tras. Przed złożeniem wniosków skonsultuj model z biurem rachunkowym oraz doradcą, który zna przepisy transportowe. W tej branży prawidłowa kolejność formalności ogranicza ryzyko kosztownej korekty już po rozpoczęciu przewozów.


Artykuł nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani finansowej. Przepisy i opłaty mogą się zmieniać, dlatego przed rozpoczęciem działalności sprawdź aktualne wymagania w GITD, CEIDG, KRS oraz właściwym urzędzie.

Redakcja lendly.pl

Lendly to portal dla kierowców zawodowych i osób związanych z branżą transportową. Wyjaśniamy przepisy dotyczące ciężarówek i transportu drogowego, koszty karty kierowcy i przewozów ponadgabarytowych oraz zasady czasu pracy i wynagrodzeń. Podpowiadamy też, jak przygotować CV kierowcy i na co uważać w trasie po Europie.

Wszystkie wpisy tego autora