Czym jest BDF i jak działa?

Pierwsza noc z zestawem BDF potrafi naprawdę zmęczyć nawet doświadczonego kierowcę. Jeśli właśnie zaczynasz przygodę z kontenerami i tandemorami, to pewnie zmagasz się z „uchem”, nogami i prowadnicami. Z tego tekstu dowiesz się, czym jest system BDF, jak działa w praktyce i jak ułatwić sobie codzienną pracę.

Czym jest system BDF?

System BDF to rozwiązanie, w którym ciężarówka lub zestaw z przyczepą wozi wymienne nadwozie, a nie stałą zabudowę. Nadwozie można szybko zostawić na placu, rampie albo w magazynie, a sam pojazd jedzie po kolejny przygotowany kontener. To trochę tak, jakby kabina z ramą była „ciągnikiem”, a kontenery pełniły rolę ruchomych magazynów.

W systemie BDF nadwozie opiera się na wysuwanych podporach, potocznie nazywanych nogami. Po odjechaniu pojazdu kontener stoi samodzielnie, a magazyn może go spokojnie ładować lub rozładowywać bez blokowania kierowcy. Takie rozwiązanie świetnie sprawdza się w transporcie intermodalnym, gdzie jeden kontener może wędrować między samochodem, koleją i statkiem.

Nadwozie wymienne czy klasyczna naczepa?

Kierowcy, którzy przesiadają się z klasycznej naczepy na zestaw BDF, bardzo szybko zauważają różnice. W naczepie wszystko jest na stałe, a w systemie BDF sam kontener można zostawić w dowolnym miejscu przystosowanym do tego systemu. Zestaw często jest też krótszy i sztywniejszy, dzięki czemu mniej buja i lepiej zachowuje się na nierównościach.

Dla przewoźnika istotne są natomiast koszty i czas. Jeden pojazd może w ciągu dnia obsłużyć kilka kontenerów, które czekają już załadowane. To ogranicza postoje, poprawia wykorzystanie taboru i pozwala lepiej planować trasy. W wielu firmach logistycznych kontener BDF po prostu stoi przy rampie jak kontener magazynowy, a ciężarówki podmieniają się pod nim co kilkadziesiąt minut.

Żeby lepiej zobaczyć różnice między BDF a innymi rozwiązaniami, pomaga proste porównanie:

Gdzie stosuje się BDF?

System BDF szczególnie polubiły firmy kurierskie i operatorzy dużych centrów dystrybucyjnych. Kontenery można podstawić przy rampie już po południu, spokojnie je załadować, a w nocy kierowcy tylko podjeżdżają, podpinają i jadą w trasę. W transporcie paczek i ładunków drobnicowych taka organizacja pracy daje ogromne oszczędności czasu.

Coraz częściej BDF pojawia się także w trasach międzynarodowych. Nadwozia o standardowych wymiarach można przeładować na wagon kolejowy czy platformę morską, co dobrze wpisuje się w transport intermodalny. Tam, gdzie liczy się szybkość rotacji towaru i możliwość rozdzielenia pracy magazynu od pracy kierowcy, BDF sprawdza się najlepiej.

Jak działa wymienne nadwozie BDF krok po kroku?

Od strony technicznej system BDF opiera się na prostej zasadzie. Pojazd ma pneumatyczne zawieszenie i ramę przystosowaną do przyjęcia kontenera, a samo nadwozie ma podpory oraz elementy pozycjonujące, na przykład bolce o kształcie piramid. Cała sztuka polega na tym, żeby właściwie wykonać kolejne ruchy przy odstawianiu i podpinaniu.

Podstawowy cykl odstawiania kontenera

Podczas odstawiania kontenera kierowca wykonuje zawsze tę samą sekwencję czynności, która po kilku dniach staje się odruchem. Całość zaczyna się od ustawienia pojazdu równolegle do miejsca, w którym ma zostać kontener, a kończy odjazdem spod nadwozia. Przykładowy przebieg wygląda tak:

1. Zatrzymujesz pojazd w wyznaczonym miejscu i zaciągasz hamulec postojowy.
2. Podnosisz pneumatyczne zawieszenie, aby rama uniosła się nad planowaną wysokość nóg.
3. Rozkładasz ręcznie cztery nogi kontenera, blokujesz je w przewidzianych pozycjach.
4. Obniżasz zawieszenie, aż ciężar kontenera przejmą nogi, a rama lekko się od niego odsunie.
5. Odpinasz zabezpieczenia kontenera od ramy, na przykład zamki twistlock lub inne zamki ramowe.
6. Powoli wyjeżdżasz spod kontenera, kontrolując sytuację w lusterkach i ewentualnie wysiadając.

Po odstawieniu nadwozia magazyn może zająć się załadunkiem, a pojazd nie stoi bezużytecznie. W tym czasie kierowca jedzie po inny przygotowany kontener albo wykonuje zupełnie inny kurs. W dużych firmach to właśnie eliminacja przestojów na rampie jest największą zaletą BDF.

Podpinanie kontenera na tandemie

Dla wielu początkujących najtrudniejsze bywają pierwsze próby wjechania pod kontener, zwłaszcza w nocy. Pojawiają się problemy z „uchem”, wygiętymi prowadnicami czy brakiem listew prowadzących. Na tandemie dochodzą jeszcze rolki, które muszą idealnie trafić w listwy na ramie kontenera, żeby całość ułożyła się prosto.

Doświadczony kierowca radzi sobie z tym przez ustawianie wysokości ramy. Tył przyczepy lub solówki jest wtedy lekko podniesiony, przód delikatnie niżej, a rolki prowadzące wchodzą gładko w prowadnice. Niektórzy próbują „na ślepo”, ale w praktyce bezpieczniej jest zatrzymać się kilka razy, wyjść, ocenić położenie i skorygować tor jazdy. Pomaga także jazda bardzo wolno na półsprzęgle lub biegu pełzającym.

Przy podjeżdżaniu pod kontener szczególnie pomaga kilka nawyków, które szybko zmniejszają stres na placu:

• Zawsze ustawiaj się jak najbardziej na wprost kontenera, unikaj ostrych kątów najazdu.
• Kontroluj odległość tyłu przyczepy lub solówki od nóg kontenera krótkimi postojami i wyjściem z kabiny.
• Dobieraj wysokość zawieszenia tak, aby rolki lub rama lekko wślizgiwały się pod kontener, zamiast w niego uderzać.
• Reaguj na każdy nietypowy dźwięk od razu, zamiast „dopychać” zestaw na siłę.

Wielu nowych kierowców obawia się, że cienkie nogi kontenera nie wytrzymają lekkiego dotknięcia podczas podjazdu. Konstrukcja tych podpór jest jednak obliczona na znaczne obciążenia. Ważne jest tylko, by były sprawne technicznie i ustawione na twardym, równym podłożu.

Zabezpieczenie nadwozia i kontrola po podpięciu

Kiedy kontener znajdzie się już we właściwym miejscu na ramie, trzeba go solidnie zapiąć. Służą do tego różne systemy blokad, od klasycznych twistlocków po zamki ramowe obsługiwane dźwigniami. Po zapięciu dobrym zwyczajem jest przejazd po placu z kilkoma mocniejszymi hamowaniami, aby kontener się ułożył, a potem ponowne sprawdzenie zamków.

Warto też przejść wzdłuż całego zestawu i ocenić wzrokowo, czy nadwozie siedzi równo na ramie, nogi są prawidłowo złożone, a wszystkie przewody i kable zwisają we właściwych miejscach. Jeden dodatkowy obchód zajmuje dwie minuty, a może uratować przed problemami w trasie czy na pierwszym ostrym zakręcie.

Bezpieczny zestaw BDF to taki, w którym każdy kontener jest poprawnie zapięty, a kierowca dokładnie obejrzał pojazd jeszcze przed wyjazdem z placu.

Jakie zalety daje system BDF firmom i kierowcom?

System BDF powstał po to, by rozdzielić pracę magazynu od pracy kierowcy. Kontener można załadować w ciągu dnia, a w nocy podjeżdża do niego ciężarówka i jedzie w trasę. To oznacza mniejszą liczbę pojazdów potrzebnych do obsługi tej samej ilości ładunku, bo ten sam zestaw w ciągu doby przewozi więcej kontenerów.

Dla kierowcy liczy się komfort jazdy i manewrowania. Zestawy BDF, zwłaszcza solówki z kontenerem na ramie, zwykle prowadzą się sztywniej niż ciągnik z naczepą, mniej „bujają” i lepiej zachowują się przy podmuchach wiatru. Przyczepy BDF często mają oś skrętną, co bardzo pomaga w ciasnych centrach logistycznych i na małych placach magazynowych.

W wielu firmach jedno nadwozie BDF pełni podwójną rolę – w trasie jest kontenerem, a po odstawieniu przy rampie zamienia się w wygodny magazyn tymczasowy.

Dodatkową korzyścią jest możliwość użycia różnych typów nadwozi na tym samym pojeździe. Jednego dnia zestaw wiezie kontener skrzyniowy, innego dnia chłodnię lub nadwozie kurtynowe. Agencje pracy, takie jak Delta HR, coraz częściej oferują wakaty dla kierowców właśnie na zestawach BDF, bo zapotrzebowanie na taki transport stale rośnie.

Popularne typy nadwozi BDF można zestawić w prostej tabeli:

Jak przygotować się do pracy na zestawie BDF?

Praca na BDF bywa na początku frustrująca. Kto nigdy nie wyginał „ucha” albo nie wysiadał dziesięć razy, próbując trafić pod kontener bez prowadnic, ten zwykle po prostu jeszcze nie jeździł takim zestawem. Poprawa przychodzi z czasem, ale można ją mocno przyspieszyć, jeśli dobrze zaczniesz.

Szkolenie i pierwsze dni na placu

W wielu porządnych firmach przed wyjazdem w trasy kierowca przechodzi szkolenie z instruktorem, który na żywo pokazuje, jak wygląda podpinanie i odstawianie kontenera. Same filmy z internetu czy rady z forum pomagają, ale nie zastąpią sytuacji, gdy ktoś stoi obok i od razu koryguje błędy. Dobrym pomysłem jest spędzenie kilku godzin tylko na placu, bez presji czasu i załadunku.

Jeśli trafisz na kontenery bez prowadnic, z bolcami w kształcie piramid na ramie, pojawia się kolejne pytanie. Jak mocno można się do takiego nadwozia „przytulić”, żeby niczego nie uszkodzić. Konstrukcje projektuje się tak, aby wytrzymały delikatne dociśnięcie zestawu podczas ustawiania się. Ważne jest płynne operowanie sprzęgłem i hamulcem oraz obserwowanie, jak zachowują się nogi kontenera.

Bezpieczne manewrowanie i ustawianie wysokości

Kto nie stał wieczorem na placu, celując w „ucho” kontenera i zastanawiając się, czy te nogi to wytrzymają? Z czasem uczysz się oceniać odległości niemal automatycznie, ale na początku trzeba pomagać sobie lusterkami, wyjściem z kabiny i spokojem. Praca na BDF nagradza cierpliwość, a karze pośpiech i „napieranie” na siłę.

Ogromną rolę odgrywa właściwe ustawienie wysokości ramy względem kontenera. Zbyt nisko i uderzysz w nogi. Zbyt wysoko i będziesz zrywać prowadnice albo wyginać „ucho”. Dlatego warto wyrobić sobie kilka prostych nawyków przed każdym podjazdem:

• Ustaw zawieszenie nieco wyżej niż wysokość nóg, a potem delikatnie obniżaj, gdy rama wsuwa się pod kontener.
• Sprawdzaj, czy podłoże pod nogami kontenera jest twarde i równe, zanim w ogóle zaczniesz manewr.
• Używaj jak najniższej prędkości jazdy, a jeśli zestaw ma bieg pełzający, korzystaj z niego przy samym podjeździe.
• Poproś innego kierowcę o pomoc przy pierwszych manewrach, aby z zewnątrz podpowiedział, jak korygować tor jazdy.

Takie drobiazgi mocno obniżają stres i liczbę nerwowych sytuacji. Wielu kierowców po kilku miesiącach jazdy na BDF twierdzi, że nie wróciłoby już do klasycznej naczepy, bo sztywniejszy zestaw i brak bujania mniej męczą kręgosłup, od odcinka szyjnego aż po lędźwiowy.

Co warto wiedzieć o windzie chowanej pod zabudowę?

W transporcie na BDF dużą rolę odgrywa także sprzęt do załadunku na ostatnim etapie trasy. Coraz częściej stosuje się windy chowane pod zabudowę, czyli podesty załadunkowe schowane pod kontenerem lub zabudową, a nie pełniące roli drzwi czy klapy. Taki podest wysuwa się tylko wtedy, gdy jest potrzebny, a w czasie jazdy nie wystaje poza obrys pojazdu.

Nie każdy pojazd nadaje się do montażu takiej windy. Najważniejszy jest tzw. tylny zwis, czyli odległość od ostatniej osi do końca ramy. Jeśli jest zbyt krótko, cała konstrukcja po prostu się nie zmieści. Producenci, tacy jak Redos Trailers, zawsze sprawdzają możliwość montażu już na etapie projektowania nadwozia, bo winda chowana ma zwykle większą masę niż klasyczna winda klapowa i wpływa na ładowność.

Z drugiej strony daje sporo korzyści. Gdy zepsuje się układ hydrauliczny lub elektryczny, nadal masz dostęp do przestrzeni ładunkowej przez drzwi czy rampę. Taki pojazd można obsłużyć zarówno z użyciem podestu i wózka, jak i klasycznej rampy magazynowej. Dla firm to szansa na obsługę większej liczby klientów, także tych, którzy nie chcą załadować towaru na pojazd z windą klapową. Dla kierowcy oznacza to mniej nerwowych sytuacji przy dostawach w trudnych miejscach.